Bezuinigingen
Zoals gebruikelijk rapporteren we jaarlijks bij de stadsrekening over de feitelijke realisatie van de bezuinigingsopgaven in het voorafgaande jaar. Wat is van het bezuinigingsprogramma 2013 concreet ingevuld en wat kunnen we gereed melden?
Een bezuiniging is ‘gereed’, als die volledig is ingevuld en afgewikkeld, door het nemen van inhoudelijke maatregelen, en door het op een juiste manier verwerken in de administratie, inclusief – waar dat nodig is – het aframen van formatie en loonsom.
In de Najaarsnota hebben een melding gedaan naar de stand 1 september 2013. We meldden toen 80% gereed. Thans rapporteren we over de stand per einde jaar.
Het beeld is dat de invulling in 2013 goed verlopen is. Het totaal van de bezuinigingsopgaven voor 2013 bedroeg € 4.922.000. Van dit bedrag kunnen we nu € 4.747.000 gereed melden, of te wel 96%.
Bij de Voorjaarsnota meldden we € 1,4 miljoen, vervolgens in de Najaarsnota aanvullend € 2,5 miljoen. En nu bij de Jaarrekening komt daar nog eens € 0,8 miljoen bij. Slechts voor een klein bedrag van € 175.000 is dat in 2013 niet gelukt. We lichten dat onder toe.
De cijfers in een overzicht (bedragen x € 1.000)
| 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | |
| BEZUINIGINGSOPGAVEN | |||||
| opgaven uit de PN 2014 | 0 | 4.274 | 21.846 | 29.338 | 32.954 |
| correctie uit de SB 2014 | 0 | 0 | -3.619 | -4.466 | -4.466 |
| eerdere besluitvorming (2010-2013) | 37.046 | 44.272 | 46.307 | 47.807 | 47.807 |
| Totaal van alle opgaven (A) | 37.046 | 48.546 | 65.534 | 72.679 | 76.295 |
| WAT IS GEREALISEERD? | |||||
| gereed gemeld in 2010 | 8.277 | 8.887 | 8.887 | 8.887 | 8.887 |
| gereed gemeld in 2011 | 14.474 | 17.252 | 17.252 | 17.252 | 17.252 |
| gereed gemeld in 2012 | 9.373 | 10.599 | 10.680 | 10.680 | 10.680 |
| Totaal gereed 2010-2012 (B) | 32.124 | 36.738 | 36.819 | 36.819 | 36.819 |
| Tussenstand per 1 januari 2013 (A-B) | 4.922 | 11.808 | 28.715 | 35.860 | 39.476 |
| DE AFWIKKELING IN 2013 | |||||
| Gereed in de periode 1 jan – 1 apr (VJN) | |||||
| - aframen loonsom/ fte | 102 | 102 | 104 | 107 | 107 |
| - overige gereed | 1.386 | 967 | 983 | 1.000 | 1.000 |
| Gereed 1 april – 1 sept (NJN) | |||||
| - aframen loonsom/ fte | 125 | 250 | 250 | 250 | 250 |
| - overige gereed | 2.363 | 3.123 | 3.298 | 3.398 | 3.398 |
| Gereed 1 sept – 31 dec (Jaarrekening) | |||||
| - aframen loonsom/ fte | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| - overige gereed | 771 | 210 | 210 | 210 | 210 |
| Totaal gereed in 2013 | 4.747 | 4.652 | 4.845 | 4.965 | 4.965 |
| Verlies in 2013 (zie onder) | 175 | - | - | - | - |
| Resteert = stand 31 dec 2013 | 0 | 7.156 | 23.870 | 30.895 | 34.511 |
Een gedetailleerd overzicht van alle bezuinigingsopgaven vanaf het begin van deze raadsperiode is beschikbaar.
Als het gaat om het jaar 2013 kunnen we melden dat de volgende opgaven inmiddels gereed zijn:
| nr | bedrag | omschrijving |
| D-05 | 100 | Vervallen beheerskosten Heumensoord |
| E-05 | 75 | Efficiency – herijking evenementenbeleid |
| F-04 | 150 | Inhuur- aandeel Stadsontwikkeling |
| F-04 | 24 | Inhuur – aandeel Stadsbeheer |
| F-04 | 32 | Inhuur – aandeel Milieu |
| F-04 | 242 | Inhuur – aandeel afdeling PMR |
| F-05 | 735 | Inhuur – aandeel W&I |
| F-07 | 310 | Inhuur – aandeel ontwikkelingsbedrijf |
| I-20 | 30 | Besparing afd O&S |
| K-01 | 18 | Beperken dienstverlening loketten |
| K-03 | 0 | Contributie Stadsregio (ingevuld vanaf 2014) |
| K-04 | 0 | Stedenbanden (ingevuld vanaf 2014) |
| K-05 | 12 | Woonbeleid |
| K-06 | 0 | Premieregeling best. woningen (va 2014) |
| K-07 | 135 | Groene allure binnenstad en groenprojecten |
| K-08 | 11 | Handhaving gebruik cf bestem.plan |
| K-09 | 30 | Inhuur RAN |
| K-11 | 15 | Verlagen capaciteit monumenten |
| K-12 | 25 | Verhogen toeristenbelasting |
| K-13 | 100 | Verlagen ondernemersfonds naar 8 ton |
| K-14 | 18 | Slechts digitale publicatie burgerjaarverslag |
| K-16 | 783 | Verhogen woonlasten woningen € 22,50 |
| K-18 | 0 | Herstructureren veld maatschappelijke instellingen (ingevuld vanaf 2014) |
| K-19 | 2 | Tariefsverhoging kunstgrasvelden |
| K-20 | 5 | Tariefsverhoging buitensport |
| K-21 | 25 | Taakstelling subsidies sport |
| K-22 | 16 | Beëindiging bijdrage alliantie breedtesport |
| K-23 | 24 | Tariefsverhoging binnensport |
| K-24 | 18 | Afschaffen sportgala |
| K-26 | 125 | Minder wijkserviceteams |
| K-30 | 150 | Hervormen MARN jaar 2013 |
| K-33 | 90 | Saneren verkeerslichten |
| K-34 | 25 | Aanscherpen beleidsregel nultarief |
| K-35 | 38 | Tariefsverhoging wijkaccommodaties zakelijk tarief |
| K-36 | 38 | Tariefsverhoging wijkaccommodaties perm.huur |
| K-37 | 55 | Tariefsverhoging permanente huur VZH |
| K-38 | 50 | Verminderen budget flexibele wijkaanpak |
| K-39 | 0 | Hervorming culturele infrastruct. (ingevuld vanaf 2014) |
| K-40 | 40 | Verminderen diverse subsidies cultuur |
| K-42 | 150 | OV 65+ lager tarief Hermes |
| K-43 | 50 | P&R ovatonde, verhogen bijdrage |
| K-44 | 100 | Exploitatiebudget mobiliteit en OV |
| K-45 | 70 | P-tarieven bewonersvergunningen (amend.) |
| K-46 | 20 | Besparing klachtenmeldpunt leerling.vervoer |
| K-47 | 400 | Taakstellend 20% op organisatie, deel 1 |
| L-02 | 102 | Negatieve taakm. GF > uitvoering inburgering |
| L-04 | 107 | Negatieve taakm. GF > DU antilianen |
| M-01 | 101 | Inverdienopdracht hoofd Financiën |
| M-02 | 101 | Inverdienopdracht hoofd JZ |
| 4.747 | Totaal 2013 |
Omdat invulling complicaties opleverde, konden we de volgende opgave in 2013 nog niet invullen. Uiteraard werken we eraan omdat vanaf 2014 wel te laten gebeuren. Voor nu een eenmalig verlies.
| K-15 | 175 | Minder juridische advies |
Formatiereductie
We monitoren ook de gevolgen van de bezuinigingen voor de ambtelijke formatie. Waar sprake is van aframing van loonsom en formatie, hebben we dat in de administratie verwerkt. We zetten de cijfers vanaf 2011 op een rij:
| Verwerkte formatiereductie als gevolg van bezuinigingen, uitgedrukt in FTE | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| Jaar 2011 | 90,7 | 105,8 | 105,8 | 105,8 |
| Jaar 2012 | 15,2 | 15,2 | 15,2 | 15,2 |
| Periode 1 jan – 1 april 2013 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 |
| Periode 1 april - 1 sept 2013 | 2,0 | 4,0 | 4,0 | 4,0 |
| Periode 1 sept – 31 dec 2013 | 0 | 0 | 0 | |
| 109,3 | 126,4 | 126,4 | 126,4 |
Vertrekarrangement
Voor de volledigheid merken we op dat door het Vertrekarrangement (zie raadsbesluit van november en zie aanvullend onze brief van half december) een 115-tal medewerkers de organisatie heeft verlaten. Deze reductie is uiteraard ook ingegeven door bezuinigingen en heeft met name betrekking op de jaren 2014 en volgende. De koppeling van de vertrekkende formatie aan de bezuinigingsopgaven (welke formatiereductie hoort bij welke bezuinigingsopgave) moet op detailniveau nog worden vastgesteld en in de administratie worden verwerkt. Dit gebeurt begin 2014 via een technische begrotingswijziging. Bovenstaande overzichten zijn gebaseerd op eind december. De cijfers van het vertrekarrangement zijn hierin dus nog niet verwerkt.
Frictiekosten
Van frictiekosten is sprake als door bezuinigingen tijdelijk extra kosten woorden gemaakt. Bij de afbouw van de formatie kunnen frictiekosten ontstaan enerzijds vanwege de WW-verplichtingen bij het niet verlengen van contracten en anderzijds vanwege herschikkers. In de begroting is hiervoor geen specifiek budget geraamd. Beleid is erop gericht om de frictie die te maken heeft met de invulling van bezuinigingen zoveel mogelijk op te vangen binnen de bedrijfsvoeringsbudgetten. Indien blijkt dat dat niet lukt, brengen we deze (meer-)kosten achteraf ten laste van de saldireserve.
Ook dit jaar hebben we te maken gehad met frictiekosten toe. Een inventarisatie per 31 december geeft aan dat we dit jaar circa € 1,6 miljoen daaraan hebben uitgegeven. Dit los van de specifieke frictiekosten die gerelateerd zijn aan het vertrekarrangement.
We hebben die uitgaven voor frictie kunnen opvangen binnen het totaal van de bedrijfsvoeringsbudgetten. Dit is gebeurd door scherp te sturen op vacatureruimte, door herschikkers ‘rendabel’ te maken (detacheren en ten laste te brengen van projecten) en door maximaal in te zetten op een efficiënte bedrijfsvoering. Daarmee is het probleem voor 2013 opgelost. Uiteraard houden we de ontwikkelingen van de frictiekosten voor de komende jaren in de gaten, en blijven we daarop sturen.
Deze raadsperiode
In de raadsperiode 2010-2014 hebben bezuinigingen een belangrijke rol gespeeld in het politiek debat en bij het sluitend houden van de meerjarenbegroting.
Hieronder in een oogopslag de belangrijkste cijfers (bedragen in miljoenen euro’s).
| BEZUINIGINGSOPGAVEN | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 |
| besloten vóór 2010 met doorwerking vanaf 2010 | 4,5 | 8,6 | 9,8 | 9,9 | 9,9 | 9,9 | 9,9 | 9,9 |
| besloten in deze raadsperiode (2010 tot heden) | 1,1 | 11,6 | 19,3 | 26,1 | 38,6 | 55,6 | 62,8 | 66,4 |
| Totaal van de opgaven | 5,6 | 20,2 | 29,1 | 37,0 | 48,5 | 65,5 | 72,7 | 76,3 |
| Gerealiseerd in deze raadsperiode 2010 t/m 2013Eenmalig verlies 2013 | 5,6 | 20,2 | 29,1 | 36,8 0,2 | 41,4 | 41,7 | 41,8 | 41,8 |
| Nog in te vullen | 0 | 0 | 0 | 0 | 7,1 | 23,8 | 30,9 | 34,5 |
We zien dat de opgaven in de jaren 2010-2013 volledig zijn gehaald (op 175.000 na, eenmalig in 2013). In deze realisatie zijn ook begrepen de doorlopende opgaven uit de vorige raadsperiode.
Tijdens deze raadsperiode zijn nieuwe opgaven vastgesteld met een omvang oplopend naar € 66,4 miljoen in 2017. Deels betreft dit de jaren tot en met 2013 en deels de jaren vanaf 2014. Het eerste deel (t/m 2013) is voorzien van een invulling en dus feitelijk gerealiseerd. Het tweede deel (opgaven vanaf 2014) moet worden vormgegeven door het nieuwe college/ de nieuwe raad. Aan deze invulling wordt inmiddels hard gewerkt. Ook de onderzoeksopdrachten maken daar deel van uit.